Було проведено дослідження впливу дій вієнного характеру на пересування повітряних мас, забруднених дрібнодисперсним пилом: тверді часточки розміром до 2,5 мкм (РМ2,5) та 10 мкм (РМ10). Водночас, практично всі пости системи безперервного моніторингу повітря під час активних бойових дій під Києвом було вимкнено для безпеки. Підтверджено, що під час детонації ракет, вибухах артилерійських снарядів та мін, а також при пересуванні важкої військової техніки, утворюється велика кількість дрібнодисперсного пилу фракцій РМ2,5 та РМ10, який поширюється на значні відстані. Потрапляння цього пилу в легені негативно впливає на організм людини у вигляді респіраторних захворювань та серцево-судинних обтяжень. Зазвичай зібрати та проаналізувати всі фактори впливу на людину і навколишнє середовище практично неможливо, адже це занадто складна система, у якій важко отримати точні дані й розрахунки, особливо під час активних воєнних дій. Зібрані моніторингові дані можуть допомогти у загальному оцінюванні впливу на населення і навколишнє природне середовище та оцінити потенційні збитки завдані від агресивних воєнних дій. Під час дослідження було проаналізовано концентрацію твердих частинок пилу РМ2,5 і РМ10 в атмосферному повітрі після ракетних, артилерійських, бомбових обстрілів та інших чинників впливу військового характеру, а також проведено оцінювання потенційного впливу таких частинок на здоров’я населення і навколишнє середовище. Відбір проб здійснювався на території міста Києва в Шевченківському, Голосіївському, Оболонському, Святошинському, Солом’янському районах. У зв’язку з тим, що прогнозувати місце падіння або влучання снарядів було неможливо, деякі виміри робились в максимально наближених місцях до точок влучання. Результати аналізу впливу дрібнодисперсних частинок РМ2,5 та РМ10 на навколишнє середовище показали, що через забруднення атмосферного повітря, часточки можуть осідати на рослини, потрапляти у ґрунти, воду і в подальшому негативно впливати на стан локальних екосистем
monitoring; fine dust; PM2.5; PM10; rocket attacks; atmospheric air; atmospheric pollution
[1] Air pollution is one of the biggest environmental threats to human health, alongside climate change. (2021). Retrieved from https://www.who.int/news/item/22-09-2021-new-who-global-air-quality-guidelines-aim-to-save-millions-of-lives-from-air-pollution.
[2] Ambient air quality management: from concept to implementation. (2021). Retrieved from https://cleanair.org.ua/wp-content/uploads/2021/11/cleanair.org.ua-i-ukrajinafin-web-hires.pdf.
[3] Angurets, O., Khazan, P., & Kolesnikova, K. (2021). Atmospheric air quality management: From concept to implementation. In M. Soroka (Ed.). Report on research results (p. 52). Prague-Kyiv: Arnika.
[4] Borysenko, A.V. (2023). The state of atmospheric air and non-infectious morbidity.
https://yablunivska-gromada.gov.ua/news/1699867768/.
[5] CSN EN 14907. (2006). Ambient air quality. Standard gravimetric measurement method for the determination of the PM2,5 mass fraction of suspended particulate matter. Retrieved from https://www.mystandards.biz/standard/csnen-14907-1.3.2006.html.
[6] EN 14907:2005. (2005). European Standard describes a standard method for determining the PM2,5 mass concentration of suspended particulate matter in ambient. Retrieved from https://standards.iteh.ai/catalog/standards/cen/1291e744-10a4-4c9f-aecd-df4cc16a090d/en-14907-2005.
[7] Havrankova, Sh., Miskun, O., Kharchilava, T., et al. (2020). Dirty sky overhead: Legislation in the field of atmospheric air protection in Ukraine and the EU. Kyiv-Prague: Ministry of Health.
[8] Kyiv City Council. (2022). Аir quality monitoring sensors were installed in Kyiv.
Retrieved from https://kyivcity.gov.ua/news/u_kiyevi_vstanovili_46_datchikiv_monitoringu_yakosti_povitrya/?en=true.
[9] Law of Ukraine No. 2697-VIII “On the Basic Principles (Strategy) of the State Environmental Policy of Ukraine for the Period Until 2030”. (2019, February).
Retrieved from https://ips.ligazakon.net/document/T192697.
[10] Official website of the National Academy of Sciences of Ukraine (n.d.). Retrieved from http://amnu.gov.ua/.
[11] Order of the Ministry of Health No. 52 “On Approval of Hygienic Regulations for the Permissible Content of Chemical and Biological Substances in the Atmospheric Air of Populated Areas”. (2020, January). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0156-20#Text.
[12] Resolution of th Cabinet of Ministers of Ukraine No. 827 “On Some Issues of State Monitoring in the Field of Atmospheric Air Protection”. (2019, August). Retrieved from
https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/827-2019-%D0%BF#n18.
[13] The invisible killer: How does fine dust (PM2.5) affect the human body? (2023). Retrieved from https://www.savednipro.org/nevidimij-vbivcya-yak-dribnodispersnij-pil-rm25-vplivaye-na-organizm-lyudini/.
[14] Vinnytsia regional center for disease control and prevention of the Ministry of Health of Ukraine. (n.d.). Issues of public health. Retrieved from http://cgz.vn.ua/.
[15] Wikipedia – the free encyclopedia. (n.d.). Great Smog of London. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Smog_of_London.